चला तर मग, बॅग भरा आणि धुळ्याच्या सौंदर्याचा अनुभव घेण्यासाठी तयार व्हा!
धुळे शहर आणि जिल्हा हे अजूनही महाराष्ट्राच्या प्रमुख पर्यटन स्थळांच्या तुलनेत फारसे विकसित झालेले नाहीत. तरीही, लळिंग किल्ला, तोरणमाळ आणि प्रकाशे यांसारखी ठिकाणे साहसी पर्यटन, निसर्ग पर्यटन आणि धार्मिक पर्यटनासाठी चांगली क्षमता दर्शवितात. धुळ्याचा समृद्ध इतिहास आणि नैसर्गिक सौंदर्य पाहता, योग्य सुविधा आणि प्रचारासह हा जिल्हा एक महत्त्वाचा पर्यटन केंद्र म्हणून उदयास येऊ शकतो.
धुळे शहर आणि जिल्ह्यात अनेक ऐतिहासिक, धार्मिक आणि निसर्गरम्य पर्यटनस्थळे आहेत. येथे धुळे शहर आणि जिल्ह्यातील दहा प्रसिद्ध पर्यटनस्थळांची माहिती दिली आहे.
१. लळिंग किल्ला: धुळ्यापासून सुमारे ९ कि.मी. अंतरावर असलेला हा किल्ला पूर्व-पश्चिम पसरलेल्या गाळणा टेकड्यांवर आहे. समुद्रसपाटीपासून याची उंची ५९३ मीटर आहे. सध्या तो जरी भग्न अवस्थेत असला तरी त्याचा ऐतिहासिक वारसा अजूनही टिकून आहे. ट्रेकिंगसाठी आणि इतिहासाची आवड असणाऱ्यांसाठी हे एक उत्तम ठिकाण आहे.
२. तोरणमाळ: हे सातपुडा पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले एक थंड हवेचे ठिकाण आहे. तोरणमाळमध्ये सीतेच्या गुंफा (सीताखाली), नागार्जुन मंदिर आणि यशवंत तलाव ही प्रमुख आकर्षणे आहेत. येथील निसर्गसौंदर्य आणि थंड हवामानामुळे पर्यटक येथे आवर्जून येतात.
३. इतिहासाचार्य राजवाडे वस्तुसंग्रहालय: धुळे शहरात असलेले हे संग्रहालय इतिहासाची आवड असलेल्या लोकांसाठी एक महत्त्वाचे केंद्र आहे. येथे विविध ऐतिहासिक वस्तू, नाणी, हस्तलिखिते आणि प्राचीन कलाकृतींचा संग्रह पाहायला मिळतो, जो धुळे जिल्ह्याच्या समृद्ध इतिहासाचे दर्शन घडवतो.
४. एकवीरा देवी मंदिर: धुळे शहरातील हे एक प्रमुख धार्मिक स्थळ आहे. हे मंदिर ५१ शक्तीपीठांपैकी एक असल्यामुळे भाविकांसाठी याचे विशेष महत्त्व आहे.
५. प्रकाशे: तापी आणि गोमाई नद्यांच्या संगमावर वसलेले हे ठिकाण “दक्षिण काशी” म्हणून ओळखले जाते. येथे केदारेश्वर महादेव मंदिर आणि संगमेश्वर मंदिर आहेत. धार्मिक दृष्टीने हे एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे, आणि सिंहस्थ काळात येथे मोठी यात्रा भरते.
६. नकाणे तलाव: धुळे शहरापासून सहा किमी अंतरावर असलेला हा तलाव शहराला पाणी पुरवतो. येथे शांत आणि निसर्गरम्य वातावरण असल्यामुळे हे एक आगामी पर्यटन स्थळ म्हणून विकसित होत आहे.
७. सोनगीर किल्ला: धुळ्यापासून १९ कि.मी. अंतरावर मुंबई-आग्रा महामार्गावर असलेले सोनगीर गाव जवळ हा किल्ला आहे. या किल्ल्याला “सुवर्णगिरी” असेही म्हणतात. ऐतिहासिक महत्त्व असलेला हा किल्ला पर्यटकांना आकर्षित करतो.
८. श्री समर्थ वाग्देवता मंदिर: १९३५ साली स्थापन झालेले हे मंदिर समर्थ साहित्य आणि हस्तलिखितांसाठी ओळखले जाते. येथे ३,४०० हून अधिक हस्तलिखिते जतन केलेली आहेत, त्यामुळे अभ्यासक आणि संशोधकांसाठी हे एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे.
९. हनुमान टेकडी: धुळे शहरातील एक प्रसिद्ध धार्मिक ठिकाण आहे. हे शांत आणि पवित्र स्थान असून येथे येणारे भाविक हनुमानजींचे दर्शन घेतात.
१०. अहिल्यापूर विहीर: शिरपूर तालुक्यात असलेली ही विहीर इंदूरच्या राणी अहिल्याबाई होळकर यांनी बांधली होती. ही जुनी आणि मोठी विहीर ऐतिहासिक वारसा जतन करणारी आहे.
