समुद्रकिनारी वसलेले मुरुड, दापोली
कोकण किनाऱ्यावर वसलेलं प्रत्येक गाव आपली वेगळी ओळख जपतं. त्यातलं एक सुंदर आणि शांत गाव म्हणजे मुरुड – दापोली तालुका, रत्नागिरी. दापोलीपासून फक्त बारा किलोमीटरवर आणि समुद्राच्या अगदी कुशीत वसलेलं हे गाव पर्यटकांना नेहमीच आकर्षित करतं. इथला विस्तीर्ण, पांढऱ्या वाळूचा मुरुड बीच हा गावाचा आत्मा आहे. सकाळच्या गार वाऱ्यात किनाऱ्यावर फेरफटका मारताना किंवा संध्याकाळी सूर्यास्ताच्या रंगीबेरंगी छटांचा आनंद घेताना प्रत्येक क्षण अविस्मरणीय होतो.
मुरुड बीचवर फक्त शांतता नाही तर साहसी क्रिडा देखील अनुभवायला मिळतात. बोटिंग, डॉल्फिन सफारी, बॅनाना राईड, पॅरासेलिंग अशा वॉटर स्पोर्ट्समुळे हा किनारा पर्यटकांना रोमांचक अनुभव देतो. पण निसर्गाच्या सान्निध्यातला निवांतपणा हवाय तर इथली वाळू, समुद्राची गाज आणि नारळ-सुपारीची बाग तुमचं मन शांत करतात.
मुरुड केवळ समुद्रकिनाऱ्यापुरतं प्रसिद्ध नाही. या गावाचं ऐतिहासिक आणि सामाजिक महत्त्वही खूप मोठं आहे. महर्षी धोंडो केशव कर्वे – समाजसुधारक आणि भारतरत्न पुरस्कार विजेते – यांचा जन्म इथेच झाला. स्त्रीशिक्षणासाठी आणि विधवांच्या पुनर्विवाहासाठी आयुष्यभर लढणारे महर्षी कर्वे यांची स्मृती जपणारं एक सुंदर स्मृतिस्थळ आजही मुरुडमध्ये आहे. तिथे त्यांच्या वापरातील वस्तू, छायाचित्रे आणि आठवणी पाहताना त्यांच्या महान कार्याची जाणीव होते.
मुरुडच्या आसपास दापोलीतील अनेक आकर्षक समुद्रकिनारे आहेत – हर्णे बंदर, अनजर्लेचा सुवर्ण किनारा, लाडघर, तामसते, पाणधरी – ज्यामुळे हा भाग “कोकणचं छोटे महाबळेश्वर” म्हणून ओळखला जातो. थंडगार हवामान, समुद्रकिनारे, डोंगररांगा आणि हिरवाई यामुळे हे ठिकाण वर्षभर प्रवाशांचं स्वागत करतं.
आणि मुरुडमध्ये आल्यावर कोकणचा खासदार सी-फूड थाळी किंवा घरगुती होमस्टेमधील साधं पण मनाला भावणारं जेवण नक्कीच चाखावं लागतं. मासेमारी करणारे मच्छीमार, समुद्राची गाज, नारळाच्या झाडाखालील निवांत दुपार – हे सगळं मिळून मुरुडचा अनुभव अधिकच समृद्ध होतो.
एकंदर, समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेलं मुरुड – दापोली हे निसर्ग, संस्कृती, इतिहास आणि कोकणच्या पाहुणचाराचं उत्तम मिश्रण आहे. कोकणात फिरायला आलात, तर या गावाला भेट द्यायलाच हवी.